«Γαλλία: Προχωράμε με τα δίκτυα βάσης»- συνέντευξη της Catherine Samary στο Posle

Date

03/12/2024

www

https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/%CE%B4%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%8E%CF%80%CE%B7/9867-%C2%AB%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%AF%CE%B1-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AC%CE%BC%CE%B5-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B1-%CE%B4%CE%AF%CE%BA%CF%84%CF%85%CE%B1-%CE%B2%CE%AC%CF%83%CE%B7%CF%82%C2%BB-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%85%CE%BE%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-catherine-samary-%CF%83%CF%84%CE%BF-posle

Author

Catherine Samary

Translator

Πώς αντιμετωπίζει η αριστερά στη Γαλλία την παγκόσμια «δεξιά» στροφή; Μπορούν οι αριστερές οργανώσεις που υποστηρίζουν την Ουκρανία να αναπτύξουν μια κοινή στρατηγική; Η ερευνήτρια και έμπειρη ακτιβίστρια Κατρίν Σαμαρί συζητά το ρόλο της αριστεράς στη σημερινή γαλλική πολιτική.

Πριν περάσουμε στη συζήτηση για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις προοπτικές του αριστερού διεθνισμού, ας μιλήσουμε για τις πρόσφατες εξελίξεις στην πατρίδα σας. Πώς αναλύετε την τρέχουσα πολιτική κατάσταση στη Γαλλία και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει σε αυτήν η αριστερή πολιτική;
Η νέα κυβέρνηση του Μισέλ Μπαρνιέ συνδυάζει δύο βασικά στοιχεία: τον ρατσισμό και τις επιθέσεις στα κοινωνικά δικαιώματα. Το τελευταίο είναι εμφανές στις τρέχουσες κοινοβουλευτικές συζητήσεις για τον προϋπολογισμό του 2025 και τη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης. Ο Εθνικός Συναγερμός (Rassemblement National) [1] της Μαρίν Λεπέν έχει διαδραματίσει βασικό ρόλο σε αυτές τις συζητήσεις, όχι μόνο λόγω του γεγονότος ότι κανένα κόμμα δεν έχει καταφέρει να επιτύχει σταθερή πλειοψηφία στο γαλλικό κοινοβούλιο. Παρόλο που το αποτέλεσμα του Νέου Λαϊκού Μετώπου (Nouveau Front Populaire) [2] στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές, που ακολούθησαν τη διάλυση της Συνέλευσης τον περασμένο Ιούνιο, ήταν απροσδόκητα υψηλό - και πολύ ευπρόσδεκτο - εξακολουθεί να είναι μόνο μια μικρή και σχετική νίκη.

Αυτή η κατάσταση είναι απίθανο να αλλάξει, εκτός αν οι διάφορες δυνάμεις του Νέου Λαϊκού Μετώπου ενωθούν, εδραιώσουν τη νίκη τους και ξεκινήσουν μια μεγάλης κλίμακας κινητοποίηση. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με τη δημιουργία τοπικών πολιτικών συμμαχιών σε ολόκληρη τη χώρα που θα επικεντρώνονται σε συγκεκριμένους αγώνες. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι μαζικές κινητοποιήσεις ενάντια στις επιθέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα είναι ακόμα δυνατές - το ίδιο και η κατάρρευση της ίδιας της κυβέρνησης. Ενάντια σε όλα τα στοιχεία, η κυβέρνηση θέλει να κάνει τους πολίτες να πιστέψουν ότι δεν εισήγαγε ένα σχέδιο «προϋπολογισμού λιτότητας», αλλά μάλλον «ένα σχέδιο προϋπολογισμού [για] την αποφυγή της λιτότητας» - τουλάχιστον, αυτό δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Αντουάν Αρμάντ στις 21 Οκτωβρίου [3]. Οι βουλευτές της Εθνοσυνέλευσης έχουν προτείνει πάνω από 3.500 τροπολογίες σε αυτό το σχέδιο! Ήδη, όμως, οι διαφωνίες μεταξύ των διαφόρων πολιτικών συμμαχιών στο κοινοβούλιο είναι εμφανείς. Προς το παρόν, καμία από αυτές δεν διαθέτει σταθερή πλειοψηφία - αυτές οι πολιτικές αντιπαραθέσεις είναι ενδεικτικές του τι μας περιμένει κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών του 2027. Στην παρούσα κατάσταση, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η κυβέρνηση να καταφύγει και πάλι στο άρθρο 49.3 του Συντάγματος [4] για να περάσει τον προϋπολογισμό χωρίς κοινοβουλευτική ψηφοφορία. Πριν λίγο καιρό, η διαδικασία αυτή επέτρεψε στη γαλλική κυβέρνηση υπό την Ελιζαμπέτ Μπορν να προωθήσει το νομοσχέδιο για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση [5]. Ωστόσο, η απόφαση να τη χρησιμοποιήσει τώρα θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο πρόωρης κατάρρευσης της κυβέρνησης τόσο λόγω των εσωτερικών διαιρέσεων μεταξύ των αρχουσών τάξεων όσο και λόγω της γενικής αντιδημοτικότητας των μέτρων αυτών.

Και ποιος καλύτερος τρόπος υπάρχει για το «διαίρει και βασίλευε» από τον καθορισμό ενός αποδιοπομπαίου τράγου - των μεταναστών; Η Βαλερί Πεκρές, η οποία έχει καταλάβει πολλές υψηλόβαθμες θέσεις σε διάφορους δεξιούς πολιτικούς οργανισμούς, έχει γίνει ένα έμβλημα της χυδαίας δημαγωγίας που αποτελεί την κινητήρια δύναμη μεγάλου μέρους των σημερινών δεξιών παρατάξεων. Στις 14 Οκτωβρίου, είχε το θράσος να δηλώσει: «Πώς σκοπεύετε να εξηγήσετε στους Γάλλους ότι πρόκειται να τους ζητήσετε περισσότερες θυσίες, να πληρώνουν περισσότερους φόρους, να επωφελούνται από όλο και λιγότερες δημόσιες υπηρεσίες, ενώ επιτρέπετε να αυξάνονται συνεχώς οι δαπάνες που σχετίζονται με τη μετανάστευση;» Και πρόσθεσε: «Όταν είμαστε πολύ γενναιόδωροι, καταλήγουμε να προσελκύουμε ανθρώπους που δεν θέλουμε να υποδεχτούμε». Ο υπουργός Εσωτερικών Μπρούνο Ρετάιλο συμμερίζεται την ίδια φιλοσοφία - το νομοσχέδιο του για τη μετανάστευση είναι άμεσα εμπνευσμένο από τις ιδέες του Εθνικού Συναγερμού. Είναι καθήκον της Αριστεράς σήμερα να πάρει αποφασιστική θέση και σε αυτό το μέτωπο και να σταθεί δυναμικά ενάντια σε κάθε μορφή ρατσισμού.

Κατά τη διάρκεια των εκλογών φέτος, ορισμένα από τα διεθνή ζητήματα -ιδιαίτερα αυτά που σχετίζονται με τους πολέμους στην Ουκρανία και την Παλαιστίνη- συμπεριλήφθηκαν στα προγράμματα όλων των πολιτικών κομμάτων. Θα λέγατε ότι τα διεθνή ζητήματα διχάζουν πολιτικά στη Γαλλία; Αποτελούν σημαντικό παράγοντα για το εκλογικό αποτέλεσμα στην εθνική πολιτική ζωή;
Θα απαντούσα «ναι» στην πρώτη ερώτηση, αλλά για τη δεύτερη ερώτηση τείνω να πω «όχι». Οι πολιτικές διαιρέσεις για τα διεθνή ζητήματα δεν έπαιξαν ποτέ κεντρικό ρόλο στην προεκλογική εκστρατεία ούτε επηρέασαν το εκλογικό αποτέλεσμα. Όπως ανέφερα προηγουμένως, τα εσωτερικά ζητήματα κυριάρχησαν συντριπτικά στην πολιτική σκηνή, ιδίως μετά την κρίση που προκλήθηκε από την απόφαση του Εμανουέλ Μακρόν να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Η επιλογή του να διορίσει τον Μισέλ Μπαρνιέ ως πρωθυπουργό τον Σεπτέμβριο -αντί της Λουσί Καστέ [6], της υποψήφιας που πρότεινε το Νέο Λαϊκό Μέτωπο, το οποίο ήρθε πρώτο στις βουλευτικές εκλογές- ανέδειξε ακόμη περισσότερο την επικέντρωση στα εσωτερικά ζητήματα. Η επιλογή του Μακρόν είχε ελάχιστη σχέση με τα διεθνή ζητήματα: αφορούσε αυστηρά την προώθηση της κοινωνικής του ατζέντας.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι κοινοβουλευτικές αποφάσεις σχετικά με τα ποσά που θα διατεθούν στην Ουκρανία είχαν ληφθεί τον Μάρτιο και δεν προκάλεσαν μεγάλη αντιπαράθεση κατά τη διάρκεια των εκλογών. Τούτου λεχθέντος, πολλά πράγματα σχετικά με την εξωτερική πολιτική της Γαλλίας είναι προς συζήτηση. Η συνεισφορά της χώρας στα ευρωπαϊκά και παγκόσμια πακέτα βοήθειας προς την Ουκρανία είναι ελάχιστη. Ο τρέχων στρατιωτικός προϋπολογισμός διατίθεται περισσότερο σε πυρηνικά προγράμματα, στην προώθηση νεοαποικιακών συμφερόντων στην Αφρική (η πολιτική «Françafrique» [7]) και στη στρατιωτική υποστήριξη του Ισραήλ, παρά στην Ουκρανία.* Η έλλειψη πραγματικής συζήτησης για τα θέματα αυτά δεν σημαίνει ότι είναι δευτερεύουσας σημασίας- μάλλον, αντανακλά την κακή κατάσταση της κοινοβουλευτικής «δημοκρατίας» και την περιορισμένη διαφάνεια γύρω από την εξωτερική πολιτική της Γαλλίας.

Και εσωτερικά, εντός των πολιτικών οργανώσεων;
Δεν είμαι το καλύτερο πρόσωπο για να δώσω μια λεπτομερή απάντηση εδώ, καθώς δεν παρακολουθώ στενά τις εσωτερικές λειτουργίες κάθε κόμματος σε όλο το φάσμα. Ωστόσο, αυτό που μπορώ να πω τουλάχιστον είναι ότι η «πολιτική τους ζωή» στερείται δημοκρατικής διαφάνειας. Τις περισσότερες φορές, το μόνο πράγμα που βλέπουμε είναι οι δημόσιες «θέσεις» που λαμβάνουν οι ηγέτες των κομμάτων - και αυτές μερικές φορές μεταβάλλονται με τρόπο αξιοσημείωτο, ακόμη και αμήχανο.

Αυτό συνέβη με την προσέγγιση της δεξιάς στον πόλεμο στην Ουκρανία. Μετά την εισβολή, η οποία αναγνωρίστηκε ευρέως ως πράξη επίθεσης, η Μαρίν Λεπέν, ως εκπρόσωπος του Εθνικού Συναγερμού, έπρεπε να αναπροσαρμόσει τη δημόσια θέση της για να πάρει αποστάσεις από τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Το ίδιο έπρεπε να κάνει και ο Μακρόν, αν και η μετατόπιση αυτή δεν προέκυψε από εσωτερικές συζητήσεις μεταξύ των υποστηρικτών του ή εντός του κόμματός του Αναγέννηση (Renaissance/RE) [8]. Το ίδιο ισχύει και για την πρόσφατη, προσεκτική κριτική του στην πολιτική του Ισραήλ στη Γάζα και την έκκλησή του να αναγνωρίσει τα δικαιώματα των Παλαιστινίων. Ωστόσο, σε γενικές γραμμές, υπάρχει συναίνεση μεταξύ της Δεξιάς στη δαιμονοποίηση του λεγόμενου «ισλαμοαριστερισμού» ως τακτική απαξίωσης κάθε μορφής υποστήριξης προς την Παλαιστίνη.

Όσον αφορά τα αριστερά κόμματα - από τους κομμουνιστές και τους σοσιαλιστές μέχρι την Ανυπότακτη Γαλλία (FI) [9]- υπάρχουν, φυσικά, πολιτικές διαφωνίες σε διάφορα διεθνή ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των συνεχιζόμενων στρατιωτικών συγκρούσεων, τόσο μεταξύ των κομμάτων όσο και στο εσωτερικό τους. Ορισμένοι άνθρωποι της ριζοσπαστικής αριστεράς, στη Γαλλία και στο εξωτερικό, αντιμετωπίζουν τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο ως σύγκρουση μεταξύ του ΝΑΤΟ (των Ηνωμένων Πολιτειών, ουσιαστικά) και της Ρωσίας - παραβλέποντας έτσι την ίδια την Ουκρανία. Το βλέπουν μέσα από τον φακό του «κύριου εχθρού» και ανάγουν την εξίσωση σε έναν μόνο «ιμπεριαλιστή εχθρό» - συγκεκριμένα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ.

Όπως το θέτει ο Gilbert Achcar [10], αυτή η άποψη θα μπορούσε τελικά να καταλήξει στο εξής συμπέρασμα: «Ο εχθρός του (κύριου) εχθρού μου είναι φίλος μου». Αυτό εξηγεί την κάποτε κάπως φιλική στάση του Ζαν-Λικ Μελανσόν (ηγέτη της La France Insoumise) [11] απέναντι στον Πούτιν σε σύγκριση, για παράδειγμα, με την ενεργή εκστρατεία του Ραφαέλ Γκλουκσμάν [12] κατά της πολιτικής του Κρεμλίνου, ως σοσιαλιστή βουλευτή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Δεδομένου αυτού του φάσματος πολιτικών αισθημάτων και θέσεων εντός των κομμάτων που απαρτίζουν το Νέο Λαϊκό Μέτωπο, ήταν καθησυχαστικό να βλέπουμε στο τελευταίο πρόγραμμά του ξεκάθαρες, θετικές διατυπώσεις για την εξωτερική πολιτική. Έχουν λάβει σταθερή θέση για την «προώθηση της ειρήνης στην Ουκρανία», συγκεκριμένα με την «αταλάντευτη υπεράσπιση της κυριαρχίας της Ουκρανίας» μέσω παραδόσεων όπλων και κατασχέσεων περιουσιακών στοιχείων από Ρώσους ολιγάρχες. Όσον αφορά τη Γάζα, το Νέο Λαϊκό Μέτωπο έχει ζητήσει «άμεση κατάπαυση του πυρός» και μια «δίκαιη και διαρκή ειρήνη», καταδικάζοντας τη «συμμέτοχη υποστήριξη» της γαλλικής κυβέρνησης στις πολιτικές του Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Το πρόγραμμα απαιτεί αποτελεσματικές κυρώσεις κατά του Ισραήλ, μαζί με την επίσημη αναγνώριση του κράτους της Παλαιστίνης σύμφωνα με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Ωστόσο, ενώ αυτές οι θέσεις είναι σημαντικές και ενθαρρυντικές, δεν είδαμε μεγάλη πραγματική πολιτική «μάχη» στο κοινοβούλιο ή κατά τη διάρκεια των εκλογών για να γίνουν αυτές οι διακηρύξεις πιο συγκεκριμένες.

Τι πιστεύετε για την πολιτική κατάσταση στη Γαλλία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022; Ποιες συζητήσεις έλαβαν χώρα εντός της οργάνωσής σας, του Νέου Αντικαπιταλιστικού Κόμματος;
Η εισβολή ήταν σίγουρα ένα μεγάλο πολιτικό σοκ που προκάλεσε σοβαρά ερωτήματα σε όλες τις πολιτικές οργανώσεις. Καθώς ο πόλεμος συνεχιζόταν, τα ερωτήματα αυτά μόνο βάθαιναν και δεν προέκυψε σαφής συναίνεση. Πολλές αντιλήψεις που υπήρχαν πριν από τον πόλεμο συνεχίζουν να συζητούνται ενεργά - αν και, δυστυχώς, πολλές από αυτές τις απόψεις δεν έχουν αναπροσαρμοστεί. Ακόμη και η βασική καταδίκη της ρωσικής επίθεσης δεν οδήγησε στην ανάπτυξη μιας ενιαίας θέσης και προσέγγισης σε όλο το πολιτικό φάσμα, ιδίως όσον αφορά το ΝΑΤΟ ή τις προγραμματισμένες επεκτάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ουκρανία, τη Μολδαβία, τη Γεωργία και τα Δυτικά Βαλκάνια.

Πριν από την εισβολή, ο Μακρόν (όπως και ο Πούτιν!) είχε θεωρήσει το ΝΑΤΟ έναν «εγκεφαλικά νεκρό» οργανισμό. Το συμπέρασμά του βασιζόταν στην απόσυρση του ΝΑΤΟ από το Αφγανιστάν, καθώς και στις εσωτερικές διαφωνίες μεταξύ των χωρών μελών σχετικά με τη Ρωσία και τους ενεργειακούς της πόρους. Κατά ειρωνικό τρόπο, ο πόλεμος οδήγησε στην επέκταση του ΝΑΤΟ, σε αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και στη νομιμοποίηση των αυξημένων στρατιωτικών προϋπολογισμών. Ταυτόχρονα, η υποστήριξη προς την Ουκρανία εργαλειοποιήθηκε υποκριτικά. Όπως είπα, ένα μεγάλο μέρος του στρατιωτικού προϋπολογισμού στη Γαλλία (και στις Ηνωμένες Πολιτείες, για την ακρίβεια) δεν κατευθύνεται στην πραγματικότητα προς την Ουκρανία. Υπάρχει επίσης σημαντική αβεβαιότητα γύρω από τις συγκεκριμένες διεθνείς δεσμεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, τις οποίες ο Μακρόν βλέπει ως ευκαιρία για την προώθηση της γαλλικής βιομηχανίας όπλων στην Ευρώπη και πέραν αυτής. Ωστόσο, όλα αυτά δεν αποτελούν αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των δεξιών.

Στην Αριστερά, συμπεριλαμβανομένου του Νέου Αντικαπιταλιστικού Κόμματος (NPA) [13], υπήρξε περιορισμένη συζήτηση γύρω από αυτό που ο Achcar αποκαλεί «Νέο Ψυχρό Πόλεμο», παρόλο που είναι μια αναγκαία συζήτηση. Η λογική που επικρατούσε στο NPA ήταν η εξής: ακόμα και χωρίς σαφή κατανόηση του ταχέως μεταβαλλόμενου κόσμου γύρω μας, χωρίς κατανόηση των συνδέσεων μεταξύ των διαφόρων κρίσεων και χωρίς βιώσιμες σοσιαλιστικές, αντικαπιταλιστικές εναλλακτικές λύσεις σε εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, μπορούμε ακόμα να αγωνιστούμε για έναν διεθνισμό από τα κάτω, βασισμένο στην υπεράσπιση των οικουμενικών ίσων δικαιωμάτων. Εκφράζοντας τους συντρόφους μας από το Sotsialnyi Rukh (Κοινωνικό Κίνημα) στην Ουκρανία [14], δηλώσαμε: «Από την Ουκρανία μέχρι την Παλαιστίνη, η κατοχή είναι έγκλημα!» Θεωρήσαμε και καταδικάσαμε τον πόλεμο στην Ουκρανία ως επίθεση της Ρωσίας του Πούτιν ενάντια στο ίδιο το δικαίωμα της Ουκρανίας να υπάρχει. Στεκόμαστε στο πλευρό των συντρόφων μας από πολιτικές οργανώσεις και εργατικά συνδικάτα στη Ρωσία και την Ουκρανία, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία μας από τις «εθνικές μας κυβερνήσεις» και αποδοκιμάζοντας τις νεοφιλελεύθερες πρακτικές τους. Αντιτασσόμαστε στον ρωσικό ιμπεριαλισμό, που διαμορφώνεται - μεταξύ άλλων - από τις τσαρικές και σταλινικές παρακαταθήκες, ενώ επιβεβαιώνουμε τη στάση μας ενάντια σε «όλους τους ιμπεριαλισμούς». Έχουμε επίσης ζητήσει τη διαγραφή του χρέους της Ουκρανίας και, μαζί με τους Ουκρανούς συντρόφους μας, έχουμε καταδικάσει κάθε προσπάθεια των δυτικών δυνάμεων ή της κυβέρνησης Ζελένσκι να εκμεταλλευτούν την ουκρανική αντίσταση κατά της ρωσικής επίθεσης ως πρόσχημα για την επιβολή αντικοινωνικών πολιτικών.

Πρακτικά, το NPA έχει υποστηρίξει την αντίσταση της Ουκρανίας, τόσο ένοπλη όσο και άοπλη. Έχουμε αναγνωρίσει το νόμιμο δικαίωμά της να ζητήσει όπλα (από αυτούς που τα κατασκευάζουν) για αυτοάμυνα. Από τον Μάρτιο του 2022, συμμετέχουμε στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αλληλεγγύης στην Ουκρανία και κατά του Πολέμου (ENSU) [15], όπου παραμένουμε ενεργοί τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και μέσω του γαλλικού του παραρτήματος, συνεργαζόμενοι με προοδευτικές ουκρανικές ομάδες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν συζητήσεις ή διαφωνίες. Ενώ όλοι μας συμφωνούμε για το δικαίωμα της Ουκρανίας να ζητήσει όπλα για αυτοάμυνα, προέκυψαν αμέσως διάφορα ερωτήματα και διαφωνίες: Είναι πολιτικά δικαιολογημένο για μια αντικαπιταλιστική οργάνωση όπως η δική μας να ζητάει όπλα από την «δική μας αστική τάξη» και για μια αστική κυβέρνηση; Είναι πρακτικά δυνατό να ζητάμε στρατιωτική βοήθεια και ταυτόχρονα να αντιτασσόμαστε στον μιλιταρισμό και σε στρατιωτικές συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ;

Προσωπικά, απάντησα «ναι» και στα δύο ερωτήματα, όπως και η πλειοψηφία των μελών του NPA. Μαζί με άλλους συντρόφους, εκπροσωπώ το NPA στο ENSU και συνεργάζομαι άμεσα με αριστερές, φεμινιστικές και φοιτητικές ομάδες στην Ουκρανία που συμμετέχουν σε πολύπλευρους αγώνες. Αλλά αυτός ο ακτιβισμός απαιτεί να διαφοροποιήσουμε τη θέση μας τόσο από «μιλιταριστικές» στάσεις όσο και από τον «αφηρημένο ειρηνισμό». Αυτό είναι εφικτό με την «πολιτικοποίηση» της συζήτησης για τα όπλα, η οποία συνεπάγεται την εθνικοποίηση της βιομηχανίας όπλων, έτσι ώστε οι στρατιωτικοί προϋπολογισμοί και η χρήση των όπλων να γίνουν αντικείμενο πολιτικής συζήτησης.

Για να συνοψίσουμε: «ναι» στην παράδοση όπλων στην Ουκρανία σε ένδειξη αλληλεγγύης- “όχι” στις πωλήσεις σε δικτατορίες και καταπιεστικά καθεστώτα όπως το Ισραήλ! Το ENSU συζήτησε πρόσφατα και υιοθέτησε μια δήλωση για το θέμα αυτό, η οποία θα είναι σύντομα διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του.

Και τι γίνεται με τις δηλώσεις του Εμανουέλ Μακρόν σχετικά με την πιθανή ανάπτυξη γαλλικών στρατευμάτων στην Ουκρανία;
Ο ίδιος ο Μακρόν παραδέχτηκε ότι δεν υπήρχε «συναίνεση» - και αυτό είναι υποχώρηση - σχετικά με αυτή την ιδέα. Η πρότασή του έγινε δεκτή με επικρίσεις, με πολλούς να τη θεωρούν επικίνδυνη κλιμάκωση, αν όχι απερισκεψία. Παρόλα αυτά, ο Μακρόν υποστήριξε ότι «απέναντι σε ένα καθεστώς που δεν αποκλείει τίποτα, δεν πρέπει να αποκλείσουμε τίποτα εμείς οι ίδιοι». Ωστόσο, οι επικριτές επεσήμαναν την αναντιστοιχία μεταξύ της «δέσμευσης» του Μακρόν να βοηθήσει την Ουκρανία και της περιορισμένης βοήθειας που η Γαλλία έχει πράγματι παράσχει μέχρι στιγμής.

Υπογράμμισαν επίσης τη διαφορά μεταξύ της «ανάπτυξης στρατευμάτων», η οποία προϋποθέτει συγκρούσεις, και της αποστολής στρατιωτικού προσωπικού και τεχνικών για υποστηρικτικά καθήκοντα, όπως η διαχείριση στρατιωτικού εξοπλισμού που παρέχεται από το εξωτερικό. Οι άλλοι σημασιολογικοί αυτοσχεδιασμοί του Μακρόν επικρίθηκαν επίσης έντονα, όπως για παράδειγμα η δήλωσή του ότι η Γαλλία και η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχονται σε μια «πολεμική οικονομία». Η έννοια αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς τα σημερινά συστήματα παραγωγής δεν έχουν υποστεί καμία τέτοια μεταμόρφωση.

Όπως ανέφερα προηγουμένως, ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα είναι η ανάγκη πολιτικοποίησης και αύξησης της διαφάνειας γύρω από τους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς. Αυτό απαιτεί την ανάλυση του τι πραγματικά παράγει και στέλνει η στρατιωτική βιομηχανία στην Ουκρανία, παράλληλα με την οικονομική και υλική βοήθεια που απαιτείται για την υποστήριξη της πραγματικής «πολεμικής οικονομίας» της Ουκρανίας. Εάν η οικονομία της Ουκρανίας παραμείνει κρατική και εξαρτημένη από τη δυτική βοήθεια που συνδέεται με νεοφιλελεύθερους όρους, είναι βέβαιο ότι θα αποτύχει. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υποστηρίζω την «εσωτερική» στρατηγική της ουκρανικής αριστερής οργάνωσης Sotsialnyi Rukh, η οποία επικρίνει την τρέχουσα πορεία της κυβέρνησης Ζελένσκι και αντ' αυτού δίνει προτεραιότητα στους λαϊκούς και δημοκρατικούς πόρους της ίδιας της ανεξάρτητης Ουκρανίας.

Πώς αντέδρασε ο κόσμος στις επανειλημμένες πυρηνικές απειλές του Βλαντιμίρ Πούτιν;
Οι αντιδράσεις ήταν ανάμεικτες και άλλαξαν με την πάροδο του χρόνου. Ο Πούτιν γνωρίζει σαφώς ότι σπέρνει τον φόβο αυτό ακριβώς θέλει - και δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τον κίνδυνο μιας καταστροφής. Ωστόσο, είναι δύσκολο να φανταστούμε πώς θα μπορούσε να μοιάζει η «αποτελεσματική» χρήση πυρηνικών όπλων από την οπτική γωνία του Πούτιν. Μέχρι στιγμής, κάθε μία από τις «κόκκινες γραμμές» του έχει μετατοπιστεί προς τα πίσω ως απάντηση στις ουκρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στα ρωσικά εδάφη, χωρίς να προκαλέσει τα πυρηνικά αντίποινα που υποσχέθηκε. Ένας άλλος καθησυχαστικός παράγοντας ήταν το ρητό βέτο της Κίνας κατά οποιασδήποτε χρήσης πυρηνικών όπλων από τον Ρώσο σύμμαχό της.

Παρόλα αυτά, ορισμένοι «ειρηνιστές» συνεχίζουν να εργαλειοποιούν τον φόβο της πυρηνικής κλιμάκωσης ως επιχείρημα κατά της αποστολής περισσότερων όπλων στην Ουκρανία για να μην «προκαλέσουν» περαιτέρω τον Πούτιν!

Υπάρχουν συνεχείς συζητήσεις και αντιπαραθέσεις σε ακτιβιστικούς κύκλους σχετικά με την αποτρεπτική πυρηνική δύναμη της Γαλλίας και τις πιθανές στρατηγικές χρήσεις της;
Όχι, αυτές οι συζητήσεις δεν γίνονται - ακόμη - μεταξύ ακτιβιστών, οι οποίοι δεν είναι απαραίτητα σε θέση να κάνουν τέτοιες συζητήσεις. Υπάρχει δικαιολογημένη πολιτική δυσπιστία απέναντι στην κυβέρνησή μας, ιδίως δεδομένης της μετα- και νεοαποικιακής ιστορίας της Γαλλίας. Τόσο αυτή η δυσπιστία όσο και η αναγκαία ανεξαρτησία μας από την κυβέρνηση κάνουν αδύνατο να φανταστούμε πώς μια ριζοσπαστική, αντικαπιταλιστική οργάνωση όπως η δική μας θα ζητούσε από τον Μακρόν να χρησιμοποιήσει «τη βόμβα του» στο όνομα ακαθόριστων κοινών συμφερόντων. Οι δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Μακρόν σχετικά με τη γαλλική αποτρεπτική πυρηνική δύναμη σε ένα πλαίσιο αυξανόμενης αβεβαιότητας γύρω από τις δεσμεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών: ενώ δεν έχει «αποκλείσει» μια μορφή ευρωπαϊκής «αμοιβαιοποίησης» του πυρηνικού οπλοστασίου της Γαλλίας, επέμεινε ότι η διοίκηση θα παραμείνει υπό γαλλικό έλεγχο.

Ωστόσο, οι τρέχουσες συζητήσεις για την «ασφάλεια» θα πρέπει να επεκταθούν πολύ πέρα από την αποτρεπτική πυρηνική ισχύ. Για παράδειγμα, η συζήτηση για την πυρηνική ασφάλεια θα πρέπει να επεκταθεί σε άλλες πτυχές της παγκόσμιας ασφάλειας: Πώς θα πρέπει να εξελιχθούν οι στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις; Πώς μπορούμε να ασκήσουμε πολιτικό, δημοκρατικό έλεγχο στις ενέργειές τους; Η αυξανόμενη επιρροή των ακροδεξιών ιδεών εντός της γαλλικής αστυνομίας είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Παρομοίως, η ευρωπαϊκή αριστερά πρέπει επειγόντως να εξετάσει πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια προοδευτική, «εναλλακτική-παγκοσμιοποιημένη» προσέγγιση της «ευρωπαϊκής άμυνας». Η συνεχιζόμενη κρίση στα παγκόσμια και ευρωπαϊκά κοινωνικά φόρουμ έχει προκαλέσει σημαντική καθυστέρηση σε αυτόν τον τομέα, αλλά γίνονται προσπάθειες για την αναβίωση μιας «ευρωπαϊκής εναλλακτικής δημόσιας σφαίρας». Αυτό το κίνημα είναι απαραίτητο και πρέπει να το υποστηρίξουμε για να αντιμετωπιστούν αυτά τα πολυδιάστατα ζητήματα «ασφάλειας». Συμμετέχω σε μια νεοσύστατη ομάδα εργασίας στη Γαλλία, η οποία αποτελείται από αριστερούς « alter-globalist » ακτιβιστές που εργάζονται πάνω σε αυτά τα ζητήματα και δεσμεύονται να υπερασπιστούν τα ίσα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα - τόσο ατομικά, όσο και συλλογικά και πέρα από τα εθνικά σύνορα.

Τα θέματα ασφάλειας δεν αφορούν μόνο τις διεθνείς σχέσεις: οι ακροδεξιοί, για παράδειγμα, καταφεύγουν σε απειλές, «επιθέσεις κατά των Αράβων», ακόμη και σε δολοφονίες. Ποιες επιλογές έχει η Αριστερά για να αντιμετωπίσει την άνοδο της ακροδεξιάς, η οποία αποτελεί μια από τις σοβαρότερες προκλήσεις αυτής της δεκαετίας;
Και εδώ είναι κρίσιμο να εξετάσουμε πώς αλληλεπιδρούν σε κάθε χώρα παράγοντες όπως οι κρατικές δομές «νόμιμης βίας», το σύστημα δικαιοσύνης και η άνοδος των ιδιωτικών φασιστικών πολιτοφυλακών. Πολλά εξαρτώνται από το ποιος βρίσκεται στην εξουσία και τη φύση των σημερινών κοινωνικών αγώνων. Ιστορικά - και πιθανότατα και στο μέλλον - ο βασικός παράγοντας ήταν η ικανότητα των μαζικών οργανώσεων, στις οποίες συμμετείχαν άνδρες και γυναίκες, να αυτοοργανώνονται και να ενώνονται σε αυτοάμυνα, ενώ παράλληλα διεξάγουν καμπάνιες ενημέρωσης και καταγγελίας στα μέσα ενημέρωσης. Το θέμα αυτό αποτελεί κεντρικό σημείο συζήτησης στο πλαίσιο του «ευρωπαϊκού εναλλακτικού πολιτικού χώρου» που βρίσκεται υπό (ανα)οικοδόμηση.
Τι σημαίνει για τη σύγχρονη Αριστερά να ασχολείται με τη διεθνή πολιτική;
Οι περιβαλλοντικές απειλές είναι εξίσου σοβαρές με τις επιθέσεις στα κοινωνικά δικαιώματα, με τους φτωχούς να πλήττονται περισσότερο. Η «σύγχρονη Αριστερά» είναι ποικιλόμορφη και επί του παρόντος παλεύει με ζητήματα που αποδυναμώνουν την ικανότητά της να ανταποκριθεί σε επείγοντα προβλήματα. Τα ζητήματα αυτά απορρέουν από μια σειρά κρίσεων: την κρίση των χωρών που κάποτε ακολουθούσαν ένα σοσιαλιστικό σχέδιο -αν και δεν ήταν μια πραγματικότητα- και εκείνων που ταυτίστηκαν με αυτό, είτε πρόκειται για την Ευρώπη, την Κίνα ή την Κούβα- την κρίση των σοσιαλδημοκρατικών κινημάτων, τα οποία έχουν εγκαταλείψει σε μεγάλο βαθμό το εγχείρημα του μετασχηματισμού των καπιταλιστικών κοινωνιών- και την κρίση στο εσωτερικό της ριζοσπαστικής αριστεράς, η οποία συχνά αγωνίζεται, για διάφορους λόγους, να προσφέρει βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις στο σύστημα που επικρίνει και ενίοτε επιδίδεται σε δογματικές, σεχταριστικές θέσεις «πρωτοπορίας». Αυτές οι εκτεταμένες κρίσεις επηρέασαν επίσης τα παγκόσμια και ηπειρωτικά κοινωνικά φόρουμ που εργάζονται για να επινοήσουν νέους διεθνικούς τρόπους λειτουργίας και δράσης σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο παγκόσμιο σύστημα. Όλες αυτές οι δυσκολίες οδήγησαν σε σημαντικές πολιτικές παραχωρήσεις και, κατά καιρούς, στην αποδοχή της λογικής του «μικρότερου κακού». Ωστόσο, πολύτιμα πλεονεκτήματα εξακολουθούν να υφίστανται σε όλα τα αριστερά ρεύματα που ανέφερα και όχι μόνο. Από τη ριζοσπαστική αριστερά μέχρι τα νέα κοινωνικά, φεμινιστικά, οικοσοσιαλιστικά και αντιρατσιστικά κινήματα, υπάρχει ένας πλούτος συσσωρευμένης εμπειρίας και παλαιότερων αγώνων.

Ενώ είναι σημαντικό να ασκούμε κριτική στην «πρωτοπορία» όταν αυτή προσπαθεί να υποκαταστήσει τα κοινωνικά κινήματα, είναι εξίσου σημαντικό να ενισχύουμε την πλουραλιστική, δημοκρατική, διεθνιστική συνεργασία μεταξύ των αντικαπιταλιστικών ομάδων. Αυτές οι συνδέσεις είναι προς το παρόν περιορισμένες, αλλά είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη μιας ευρείας, πλουραλιστικής κατανόησης των προκλήσεων του παρελθόντος και των λαθών που κάναμε.

Είναι ζωτικής σημασίας να προχωρήσουμε μπροστά με την οικοδόμηση ισχυρών διεθνών δικτύων βάσης που εστιάζουν σε συγκεκριμένα ζητήματα. Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αλληλεγγύης με την Ουκρανία και η εκστρατεία BDS (Μποϊκοτάζ, Αποεπένδυση, Κυρώσεις) [16] για την υποστήριξη της παλαιστινιακής υπόθεσης αποδεικνύουν ότι αυτό είναι εφικτό. Παρομοίως, χρειαζόμαστε εκστρατείες που αφορούν φεμινιστικά, αντιρατσιστικά, κοινωνικά δίκαια και περιβαλλοντικά ζητήματα, τα οποία είναι απαραίτητα για την αποκατάσταση ενός πολυθεματικού, εναλλακτικού χώρου για την επανεξέταση της παγκοσμιοποίησης. Αυτό το όραμα διαμορφώνεται στην Ευρώπη, και ενώ δεν υπάρχει μαγική λύση, είναι σαφές ότι αν δεν κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση, το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να μείνουμε ευάλωτοι στην αυξανόμενη απειλή της ακροδεξιάς.